<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>Cristel &#187; MÄori</title>
	<atom:link href="http://cristel.veefkind.nl/category/new-zealand/maori/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>http://cristel.veefkind.nl</link>
	<description>belevenissen in nieuw zeeland</description>
	<lastBuildDate>Sat, 08 Aug 2009 07:41:17 +0000</lastBuildDate>
	<generator>http://wordpress.org/?v=2.8.4</generator>
	<language>en</language>
	<sy:updatePeriod>hourly</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>1</sy:updateFrequency>
			<item>
		<title>E noho&#160;marae</title>
		<link>http://cristel.veefkind.nl/2005/05/16/e-noho-marae/</link>
		<comments>http://cristel.veefkind.nl/2005/05/16/e-noho-marae/#comments</comments>
		<pubDate>Mon, 16 May 2005 10:18:56 +0000</pubDate>
		<dc:creator>Cristel</dc:creator>
				<category><![CDATA[Alles en Niks]]></category>
		<category><![CDATA[MÄori]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://cristel.veefkind.nl/archives/2005/05/09/e-noho-marae/</guid>
		<description><![CDATA[Ik heb het overleefd&#8230;&#8230;.
Een week geleden heb ik tijdens het weekend mijn eerste &#8220;e noho marae&#8221; ondergaan. Letterlijk betekent dat: Op een marae zitten. We verbleven niet het hele weekend op de marae omdat de universiteit waar ik de cursus doe wat financiele problemen heeft.
Vrijdag middag om 5 uur verzamelen op het parkeer terrein van [...]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p>Ik heb het overleefd&#8230;&#8230;.
Een week geleden heb ik tijdens het weekend mijn eerste &#8220;e noho marae&#8221; ondergaan. Letterlijk betekent dat: Op een marae zitten. We verbleven niet het hele weekend op de marae omdat de universiteit waar ik de cursus doe wat financiele problemen heeft.
Vrijdag middag om 5 uur verzamelen op het parkeer terrein van de universiteit. Eerst wachten en vervolgens werden we door hoorngeschal (van een schelp) naar binnen geroepen.  Het eerste uur wordt gevuld met mihimihi en karakia (toespraken en gebeden) van de mensen van de universiteit en de docenten. Vervolgens begon het steeds meer op een soort school kamp te lijken. Eerst gegeten. Traditionele &#8220;boil-up&#8221; waarbij al het eten in 1 pot klaar gemaakt wordt, vlees, aardappelen en groente. Vervolgens een kennis making spel waarbij we natuurlijk elkaar begroetten in MÄori en door &#8220;paper, rock en scissors konden evolueren van aap, baby, oude man en superman. Drie maal raden wie er erg lang een aap bleef&#8230;.. Vervolgens ingedeeld in groepen om na 15 minuten doorgebracht in je nieuwe groep met een jingle op de proppen te moeten komen waarin alle namen van de groepsleden genoemd worden (ongeveer 20 man per groep)
Slapen in een zaal met matrasjes op de grond met 50 man is even wennen. Vooral het wakker worden. Als je gewend ben om lekker in je eentje langzaam wakker te worden en je wordt om 6 uur &#8216;s morgens meteen omgeven door gekwetter van vele mensen is dat wel even schrikken.
Na het ontbijt zijn we naar de echte marae geweest. Omdat de organisator te laat was moesten we bij de poort wachten van de gastheren en vrouwen; de Tangata Whenua (soort oog om oog&#8230;.) Maar na een minuut of vijf mochten we als gasten, Manuhiri, het terrein op en begon de Karanga. De gastvrouw begint en Luna (de docent hulp) antwoordde terwijl Justin (een van de docenten) zijn haka ondertussen uitvoerde. Het kan het slaapgebrek zijn maar als je daar zo loopt val je vanzelf stil, de haren in je nek gaan overeind staan en de tranen prikken achterin je ogen. Je loopt tot vlak voor het gebouw zodat de tekoteko (de bewaker van de marae, een houten beeld op de nok van het dak) je kan bekijken om te zien of je geen kwaad in de zin hebt. Vervolgens mag je naar binnen. De mannen zitten vooraan en de vrouwen achteraan. Vrouwen mogen ook geen mihimihi (toespraak) doen. De meeste toespraken gingen nog compleet aan mij voorbij maar ik kan nu wel wat woorden die vaak voorkomen onderscheiden.
Om de tapu van ons te verwijderen en om deel te maken van de whanau (familie) moet je gekookt voedsel eten. Dus ondanks dat we net ontbeten hadden werden we toch geacht om een bordje soort van erwtensoep te eten. Na de afwas gingen we weer terug naar het universiteitsgebouw.
De rest van de dag bestond uit workshops. Uitbeelden met verf op lakens van maori spreekwoorden, uitleg over hoe de marae in elkaar steekt en wat er gebeurt met een powhiri. Herhaling van geleerde woorden en als laatste werd onze groep, terwijl we ons verheugde op het leren van waiata met de actions, verteld dat we zelf een waiata moesten schrijven met actions! En dat we een sketch moesten maken om te laten zien &#8216;s avonds waarin we verwerkten wat we met de workshops hadden geleerd.
Enigzins gaar waren we niet in staat om nog een serieus stukje te maken dus het werd een stukje waar alle docenten stuk voor stuk op de hak werden genomen. Gelukkig waren we de laatste groep &#8216;s avonds en konden de docenten er om lachen. De avond eindigde met veel liedjes. Toen de MÄori liedjes op waren, kwamen de gouwe ouwe europese liedjes voorbij, tot diep in de nacht.
&#8216;s Zondags alleen evaluatie en hoop emotionele toespraken van mensen die uitlegde waarom ze nu (pas) MÄori leerden. Ik voelde me nogal saai met &#8220;ik ben in een nieuw land en wil graag de lokale taal leren&#8230;..&#8221;
Het was al met al een heel aparte ervaring en ook spreek ik nog steeds geen MÄori, ik begin er wel wat meer van te begrijpen.</p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://cristel.veefkind.nl/2005/05/16/e-noho-marae/feed/</wfw:commentRss>
		<slash:comments>1</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>Powhiri</title>
		<link>http://cristel.veefkind.nl/2005/04/11/powhiri/</link>
		<comments>http://cristel.veefkind.nl/2005/04/11/powhiri/#comments</comments>
		<pubDate>Mon, 11 Apr 2005 09:26:23 +0000</pubDate>
		<dc:creator>Cristel</dc:creator>
				<category><![CDATA[MÄori]]></category>
		<category><![CDATA[New Zealand]]></category>
		<category><![CDATA[Waitakere City Council]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://cristel.veefkind.nl/archives/2005/04/11/powhiri/</guid>
		<description><![CDATA[Afgelopen vrijdag was in ineens betrokken bij een &#8220;Powhiri&#8221; op het werk. Dit is een officieel welkom volgens MÄori traditie. Het ministerie van cultuur en cultureel erfgoed kwam bij de council een workshop houden. De burgemeester (Bob zoals hij zich voorstelde&#8230;) vond dat dat een goede gelegenheid was voor een powhiri. 
Een powhiri heeft als [...]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p>Afgelopen vrijdag was in ineens betrokken bij een &#8220;<a href="http://www.newzealand.com/travel/about-nz/culture/powhiri/the-ceremony/kawa-protocol.cfm">Powhiri</a>&#8221; op het werk. Dit is een officieel welkom volgens MÄori traditie. Het ministerie van cultuur en cultureel erfgoed kwam bij de council een workshop houden. De burgemeester (Bob zoals hij zich voorstelde&#8230;) vond dat dat een goede gelegenheid was voor een powhiri. 
Een powhiri heeft als doel de &#8220;tapu&#8221; (vrij vertaald taboe of heilig) te verwijderen van het bezoek en ze te &#8220;omarmen&#8221; in de Tangata Whenua (de gastheren en gastvrouwen). Het begint met een &#8220;karanga&#8221; een hoge bijna jammerende zang van een van de oudere vrouwen. Tijdens dit gezang komt het bezoek binnen in de zaal en worden naar hun plaatsen gewezen. De gastheren/vrouwen (daar hoorde ik dit keer ook bij) staan al binnen met hun gezicht naar de gasten. Na de &#8220;karanga&#8221; wordt er gebeden (er wordt altijd overal een gebed vooraf en vaak als afsluiting uitgesproken) en dan beginnen de &#8220;mihi&#8221; Eerst een door &#8220;oudste&#8221; en daarna, dit maal, door burgemeester Bob, die overigens voor zover ik kan beoordelen uitstekend MÄori spreekt. Tussen elke speech wordt er een Waiata (lied) gezongen. Daarna is het de beurt aan het bezoek, die ook speeches houden en dat afwisselen met Waiata&#8217;s. Ik vond het erg leuk om een keer mee te maken. De enige powhiri die ik eerder gezien/meegemaakt had waren toch wel toeristische aangelegenheden (wel indrukwekkend, hoor). Het is een heel aparte ervaring en vooral de karanga gaat door merg en been en maakt wel dat je door hebt dat het een serieuze aangelegenheid is. Iets ander wat ik ook wel leuk vond was dat ik uit al die MÄori speeches toch al heel wat woorden kon begrijpen.</p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://cristel.veefkind.nl/2005/04/11/powhiri/feed/</wfw:commentRss>
		<slash:comments>4</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>Te Reo&#160;MÄori</title>
		<link>http://cristel.veefkind.nl/2005/03/31/te-reo-maori/</link>
		<comments>http://cristel.veefkind.nl/2005/03/31/te-reo-maori/#comments</comments>
		<pubDate>Wed, 30 Mar 2005 23:09:43 +0000</pubDate>
		<dc:creator>Cristel</dc:creator>
				<category><![CDATA[Alles en Niks]]></category>
		<category><![CDATA[MÄori]]></category>
		<category><![CDATA[New Zealand]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://cristel.veefkind.nl/archives/2005/03/31/te-reo-maori/</guid>
		<description><![CDATA[Kia ora tÄtou!
Kei te pÄ“hea koutou?

Oftewel: Hallo allemaal! Hoe gaat het?
Ik heb nu 4 lessen gehad maar ik moet zeggen dat het nog niet opschiet. Eigenlijk zijn we alleen nog maar bezig geweest met uitspraak, die zou  vrij gemakkelijk moeten zijn voor Nederlanders en veel moeilijker voor Engels sprekende mensen. Zolang je maar elke [...]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p>Kia ora tÄtou!
Kei te pÄ“hea koutou?</p>

<p>Oftewel: Hallo allemaal! Hoe gaat het?
Ik heb nu 4 lessen gehad maar ik moet zeggen dat het nog niet opschiet. Eigenlijk zijn we alleen nog maar bezig geweest met uitspraak, die zou  vrij gemakkelijk moeten zijn voor Nederlanders en veel moeilijker voor Engels sprekende mensen. Zolang je maar elke letter uitspreekt zoals die er staat kom je er wel.
In Maori (of eigenlijk maaori of met een streepje op de a maar die kan ik niet vinden op mijn toetsenbord&#8230;(Gelukkig heeft Patrick het wel gevonden, het is dus &#8220;MÄori&#8221;) kom je nog al vaak tegen dat er veel klinkers achterelkaar staan en daar hebben de engels sprekende mensen erg veel moeite mee. Voor mij is dat best moeilijk om te begrijpen (dat het zo moeilijk is). Zo hebben we een oefening waar bij je eerst de twee klinkers apart noemt en dan aan elkaar bijvoorbeeld o a en oa, daar moet dan door de engels sprekende erg lang over nagedacht worden, heel grappig eigenlijk.
Andere dingen vind ik weer verwarrend, vooral omdat de les in het engels gegeven wordt, zit je soms dubbel te vertalen en het is al eens voorgekomen dat ik de lerares in het nederlands antwoordde&#8230;&#8230;
Werkwoord in MÄori is kupu mahi (kupu is woord en mahi werk) heel logisch voor mij maar ik had niet bedacht dat het niets met het engelse woord &#8220;verb&#8221; vandoen heeft en dat andere het dus niet meteen zouden begrijpen.
Er zit ook een collega, Phi op de cursus uit Maleisie en spreekt dus ook Maleis wat weer andere verwarringen geeft omdat sommige Maleise woorden heel erg lijken op het Maori maar compleet iets anders betekenen.
Je zult wel door hebben dat we ons in de lessen vaak heel verward en confuus voelen maar hopelijk komt het over een tijdje nog wel goed zodat ik hier met wat meer zekerheid wat stukjes in MÄori durf neer te zetten&#8230;&#8230;</p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://cristel.veefkind.nl/2005/03/31/te-reo-maori/feed/</wfw:commentRss>
		<slash:comments>5</slash:comments>
		</item>
	</channel>
</rss>
