E noho marae
May 16th, 2005
Ik heb het overleefd……. Een week geleden heb ik tijdens het weekend mijn eerste “e noho marae” ondergaan. Letterlijk betekent dat: Op een marae zitten. We verbleven niet het hele weekend op de marae omdat de universiteit waar ik de cursus doe wat financiele problemen heeft. Vrijdag middag om 5 uur verzamelen op het parkeer terrein van de universiteit. Eerst wachten en vervolgens werden we door hoorngeschal (van een schelp) naar binnen geroepen. Het eerste uur wordt gevuld met mihimihi en karakia (toespraken en gebeden) van de mensen van de universiteit en de docenten. Vervolgens begon het steeds meer op een soort school kamp te lijken. Eerst gegeten. Traditionele “boil-up” waarbij al het eten in 1 pot klaar gemaakt wordt, vlees, aardappelen en groente. Vervolgens een kennis making spel waarbij we natuurlijk elkaar begroetten in MÄori en door “paper, rock en scissors konden evolueren van aap, baby, oude man en superman. Drie maal raden wie er erg lang een aap bleef….. Vervolgens ingedeeld in groepen om na 15 minuten doorgebracht in je nieuwe groep met een jingle op de proppen te moeten komen waarin alle namen van de groepsleden genoemd worden (ongeveer 20 man per groep) Slapen in een zaal met matrasjes op de grond met 50 man is even wennen. Vooral het wakker worden. Als je gewend ben om lekker in je eentje langzaam wakker te worden en je wordt om 6 uur ‘s morgens meteen omgeven door gekwetter van vele mensen is dat wel even schrikken. Na het ontbijt zijn we naar de echte marae geweest. Omdat de organisator te laat was moesten we bij de poort wachten van de gastheren en vrouwen; de Tangata Whenua (soort oog om oog….) Maar na een minuut of vijf mochten we als gasten, Manuhiri, het terrein op en begon de Karanga. De gastvrouw begint en Luna (de docent hulp) antwoordde terwijl Justin (een van de docenten) zijn haka ondertussen uitvoerde. Het kan het slaapgebrek zijn maar als je daar zo loopt val je vanzelf stil, de haren in je nek gaan overeind staan en de tranen prikken achterin je ogen. Je loopt tot vlak voor het gebouw zodat de tekoteko (de bewaker van de marae, een houten beeld op de nok van het dak) je kan bekijken om te zien of je geen kwaad in de zin hebt. Vervolgens mag je naar binnen. De mannen zitten vooraan en de vrouwen achteraan. Vrouwen mogen ook geen mihimihi (toespraak) doen. De meeste toespraken gingen nog compleet aan mij voorbij maar ik kan nu wel wat woorden die vaak voorkomen onderscheiden. Om de tapu van ons te verwijderen en om deel te maken van de whanau (familie) moet je gekookt voedsel eten. Dus ondanks dat we net ontbeten hadden werden we toch geacht om een bordje soort van erwtensoep te eten. Na de afwas gingen we weer terug naar het universiteitsgebouw. De rest van de dag bestond uit workshops. Uitbeelden met verf op lakens van maori spreekwoorden, uitleg over hoe de marae in elkaar steekt en wat er gebeurt met een powhiri. Herhaling van geleerde woorden en als laatste werd onze groep, terwijl we ons verheugde op het leren van waiata met de actions, verteld dat we zelf een waiata moesten schrijven met actions! En dat we een sketch moesten maken om te laten zien ‘s avonds waarin we verwerkten wat we met de workshops hadden geleerd. Enigzins gaar waren we niet in staat om nog een serieus stukje te maken dus het werd een stukje waar alle docenten stuk voor stuk op de hak werden genomen. Gelukkig waren we de laatste groep ‘s avonds en konden de docenten er om lachen. De avond eindigde met veel liedjes. Toen de MÄori liedjes op waren, kwamen de gouwe ouwe europese liedjes voorbij, tot diep in de nacht. ‘s Zondags alleen evaluatie en hoop emotionele toespraken van mensen die uitlegde waarom ze nu (pas) MÄori leerden. Ik voelde me nogal saai met “ik ben in een nieuw land en wil graag de lokale taal leren…..” Het was al met al een heel aparte ervaring en ook spreek ik nog steeds geen MÄori, ik begin er wel wat meer van te begrijpen.
Posted in Alles en Niks, MÄori | Comments (1)
May 17th, 2005 at 9:39
je heb het vol gehouden en ik hoop toch wat pluzier er aan gehad lucie